Constanza en Alexandru

Hier zijn ze dan, mijn "ouwetjes" in Roemenië, zoals ik die twee liefdevol pleeg te noemen.

Veel weet ik niet van ze, ze vertellen eigenlijk nooit wat over zichzelf en zijn veel meer geïnteresseerd in andere mensen! Ik zou jullie niet eens kunnen vertellen hoe oud ze zijn of zelfs wat hun achternaam is. Het doet er ook allemaal niet zo toe, ze zijn er, en dat is voor mij en vele andere mensen in het dorp het belangrijkste.

Ik ken deze "besjes" nu al 11 jaar. Toen ik de eerste keer in hun dorpje Bradetu was, keken ze toch eerst eens goed de kat uit de boom. Nauwelijks bekend met de hedendaagse Westerse kleding, geverfde haren en foto-toestellen werd ik uitvoerig bekeken en gewogen. Na te hebben geconstateerd dat ik toch ook maar een normaal mens was, niet beet en niet gevaarlijk was voor het milieu, zochten ze schoorvoetend contact. Het was toch wel interessant zo'n "vreemde" uit weet ik veel waar vandaan. Ik werd al snel uitgenodigd in hun bouwvallige boerderijtje, en gewapend met brood, wat groenten van de markt en een stukje Hollandse kaas ging ik op audiëntie. Nou, dat was me een belevenis. Angela en Nicolae natuurlijk mee voor de vertaling, want van de Roemeense taal had ik geen enkel stukje kaas gegeten.

Die middag was het begin van een liefdevolle relatie tussen een nuchtere Hollandse meid en twee straat-arme Roemeense boeren in de uitlopers van de Karpaten

Alexandru was al jarenlang aan 1 kant verlamd, kon eigenlijk niets meer doen en alles kwam en komt op de schouders van Constanza neer (een WAO kennen ze trouwens niet). Het land bewerken, het vee verzorgen, het eten, kortom, alles wat er moest gebeuren om te leven en te overleven. Als het maar even kon zakte ik af naar hun "ferma" om Constanza een beetje te ontlasten. Zo leerde ik ook met veel verbazing en ontzag  hoe het is om zonder alle moderne gemakken van de Westerse maatschappij een "huishouding" te bestieren. Ik moet zeggen, ik heb diepe bewondering voor Constanza en Alexandru hoe zij dag in dag uit "overleven" en er ook nog vrolijk bij lachen, want dat doen ze erg graag.

"Lachen is gezond en doet je even de alledaagse beslommeringen vergeten"! Huilen doen ze ook, soms zien ze het niet meer zitten en dan vloeien de tranen ook rijkelijk. Een stevige arm om ze heen, veel liefde en een stapeltje Roemeense Lei doen meestal wonderen, begrip is een schone zaak!

Hun ferma (boerderijtje) bestaat uit 1 bewoonbaar vertrek, waar een groot bed de ruimte vult. Een wasbakje  en een tafeltje met 2 antieke stoeltjes vormen de rest van de inboedel. En natuurlijk de grote stenen houtkachel die de hele achterwand in beslag neemt. De andere twee kamertjes zijn alleen in de zomer nog bewoonbaar, het dak lekt als een mandje en de ramen rammelen in hun sponningen. Het toilet is een gat in de grond met een schamel hokje eromheen, en staat ergens tussen de kippenschuur en het kookhutje op het erf. Alexandru zweert bij zijn wc, het is de beste van Roemenië schaterlacht hij dan, "met airco en kost helemaal niets". Tja, zo kan je het natuurlijk ook bekijken.

Koken doet Constanza in een houten hutje naast het huis op een houtfornuisje. Wassen doet ze in de rivier of in een oud plastic teiltje met water uit de regenton. De waterleiding is behoorlijk gammel en laat het met de regelmaat van de klok afweten. Sinds kort hebben ze een lijntje electriciteit en van Angela en Nicolae hebben ze een oude tv (zwart/wit) gekregen. Zo zijn ze dan ook een beetje op de hoogte van wat er zich in hun eigen land afspeelt en het geeft een beetje afleiding tijdens de lange koude winterperiode. Helaas valt de electriciteit ook om de haverklap uit!

De "airco-wc"  van Alexandru

Constanza's "buitenkeuken"

De "hang-ouwetjes" op het erf

De sociale bewogenheid in het dorpje is groot. Omdat de meeste mensen weinig tot niets hebben, zijn ze erg van elkaar afhankelijk. Regelmatig schuifelen er wel andere oudjes binnen voor een praatje, een stukje kaas of een glaasje Tuica. Alexandru en Constanza zijn erg met de andere lotgenoten in het gemeenschapje begaan, ondanks hun eigen ellende staan ze altijd voor anderen klaar, en dat is wederzijds. Ook voor de zwerfdieren in Bradetu wordt liefdevol gezorgd, van honden tot katten en zelfs de tamme wolf Kojak, altijd staat er wel een hapje eten voor ze klaar.

En altijd maar werken

"Toezichthouder"

Bankie-hangen met Alexandru en Kojak

"Toegangsweg" naar de ferma

Jullie vragen je waarschijnlijk af hoe ik tegenwoordig met mijn ouwetjes converseer. Welnu, in de loop der jaren heb ik heel wat van de Roemeense taal opgestoken. Ik kan tegenwoordig de gesprekken redelijk goed volgen en ken een heleboel losse woorden die ik makkelijk kan combineren. Als we er echt niet meer uitkomen komt er een soort gebarentaal om de hoek kijken. Dat is altijd dolle pret en Alexandru maakt er een sport van om dan gekke bekken te trekken, waar hij zelf het hardst om moet lachten.

 Twee jaar (2004) geleden had ik mijn jongste spruit (toen 11 jaar) Marloes meegenomen. Nou, dat was een hele belevenis voor zowel Marloes als voor de Roemenen daar. Een flink uit de kluiten gewassen blonde puber, gewend aan alle luxe, comfort en technische hoogstandjes, in hun ogen supermodern gekleed. Ze keken hun ogen uit, wat een lekkere meid, Constanza en Alexandru waren op slag verliefd.

Hadden ze eindelijk hun zin na jarenlang zeuren dat ik de familie moest meenemen om kennis te maken. Hoewel het mij alleen gelukt was om Marloes zo gek te krijgen, kon dat de pret niet drukken.

Zo moeder zo dochter, voor Marloes ging er ook een hele nieuwe wereld open. Schoorvoetend ontving ze alle knuffels en zoenen van "opa en oma" en betrad voorzichtig de armoedige behuizing van mijn ouwetjes. Sprakeloos heeft ze alles in zich opgenomen en ze was er stil van (en dat wil heel wat zeggen).

"Hoe kunnen ze hierin leven mam, dat is toch niet meer van deze tijd"? Ik hoor het haar nog  heel beduusd zeggen. Ze kon het niet zo gauw bevatten, maar ik kende het gevoel. Ze zou er gauw genoeg aan wennen. En dat deed ze. Toen ze eenmaal gewend was gingen alle reserves overboord en stelde ze zich open voor de warmte van Alexandru en Constanza. Wat maakte het uit of ze naar knoflook roken en mest aan hun schoenen hadden? Marloes werd omringt met liefde en heeft mijn ouwetjes dan ook in haar hart gesloten. Alexandru werd haar "grote" vriend, Constanza haar "omaatje". Ook dat afscheid ging na een paar dagen gepaard met tranen en een dikke strot.

Ik mis ze, want ook zij hebben mijn hart gestolen!

Marloes tussen "opa en oma" in

Marloes met haar grote vriend Alexandru